Overzicht criteria

De Maatlat Schoon Erf is ontwikkeld om emissies te voorkomen uit mest, urine, compost, reinigingsmiddelen, gewasbescherming en veevoer.

De criteria hebben betrekking op de erven van veehouderij (melkvee, jongvee, vleesvee/runderen, vleeskalveren, schapen en geiten) en op akkerbouw-, bloembollenbedrijven, fruit- en boomteelt. Er zijn maatregelen voor de volgende criteria:

 

Emissies van mest(opslagen)

Het doel is het verminderen van emissie uit opslag van vaste mest en compost. Bij het opslaan van vaste mest en compost kan mestvocht en/of percolaatwater ontstaan en vrijkomen. In de Maatlat Schoon Erf zijn minimale randvoorwaarden opgenomen voor de uitvoering van mestopslagen.

Emissies tijdens composteren

Deze maatregel heeft betrekking op het composteren op het erf en omvat de composteerhoop en de wachthoop. Tijdens het composteringsproces kan percolaatwater ontstaan en vrijkomen. In de Maatlat Schoon Erf zijn minimale randvoorwaarden opgenomen voor de uitvoering van composteerhopen.

Emissies bij het reinigen van werktuigen

Er zijn specifieke maatregelen opgenomen voor het inwendig en uitwendig reinigen van machines en werktuigen waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen machines en werktuigen waarmee wel of geen gewasbeschermingsmiddelen zijn toegepast. Doel is het voorkomen dat verontreinigd schoonmaakwater, resten van gewasbeschermingsmiddelen en olie in het milieu terecht komen.

Emissies bij het vullen van spuitmachines

Het gaat hier specifiek over het vullen van machines en werktuigen voor het toedienen van gewasbeschermingsmiddelen (GBM). Bij een vulplaatst wordt onverdund middel gemengd met water, waarbij sprake is van hoge concentraties en een risico op morsen.

Emissies uit voederopslagen

Het doel is het verminderen van emissie uit opslag van kuilvoer en bijvoermiddelen. Kuilvoer (gras en snijmaïs) kunnen in de praktijk op een aantal manieren worden opgeslagen. Bij het in- en uitkuilen kunnen verontreinigde vloeistoffen (perssap, percolaat- en proceswater) vrijkomen. In de Maatlat Schoon Erf zijn minimale randvoorwaarden opgenomen voor de uitvoering van voederopslagen.

Afvoer en tijdelijke opslag van hemelwater

Het verharde deel van het erf verbindt alle onderdelen/activiteiten met elkaar. Door schoon hemelwater gescheiden af te voeren van mogelijk vervuild water (dat in contact kan komen met bijvoorbeeld voer en mestresten op het erf) worden emissies voorkomen. Zo mogelijk wordt het dakwater (tijdelijk) opgevangen en hergebruikt of geïnfiltreerd.  

Dieren op het erf

Op een groot deel van de melkveebedrijven gaan de melkkoeien in het weideseizoen naar buiten toe. Voor een deel van hun rantsoen en vanwege de periodieke melkbeurten komen ze naar binnen. Ze lopen dan over een deel van het erf naar een perceel. Op het koepad direct bij de veestal ligt dikwijls de meeste hoeveelheid mest en urine. Doel van de opgenomen randvoorwaarden is de emissie vanaf het koepad op het erf te verminderen.

Daarnaast worden op sommige veehouderijbedrijven kalveren tot een bepaalde leeftijd buiten in boxen/iglo’s gehuisvest. Voor zover de huisvesting van kalveren in boxen/iglo’s op een verhard deel van het erf, zijn er in de Maatlat Schoon Erf randvoorwaarden opgenomen om de emissie bij het houden van dieren op het verharde deel van het erf te verminderen.

Schoonhouden van erven

Wettelijk is er de zorgplicht om een erf ‘bezemschoon’ te houden. Door het gebruik van een mechanische veegmachine kan het erf beter schoongemaakt worden.

Wassen/ontsmetten van kisten en fusten

Kisten en fusten voor akkerbouwproducten (met name pootaardappelen) kunnen resten van gewasbeschermingsmiddelen bevatten. Het schoonmaken van kisten vindt overwegend op het erf plaats. Dit brengt een emissierisico met zich mee omdat het reinigingswater kan afstromen naar de omgeving (bodem en oppervlaktewater). De randvoorwaarden en de keuzecriteria zijn met name gericht op het opvangen en hergebruiken van het reinigingswater. Als het water niet meer geschikt is voor hergebruik dient het te worden opgevangen.

Ontsmetten van bloembollen

Bolontsmetting is belangrijk voor gezonde bollen. Bij de behandeling komen residuen in het ontsmettingswater en kan er ontsmettingswater afstromen bij het laden van de bloembollen voor transport. Door het opvangen van het ontsmettingswater bij de behandeling en het laden worden deze emissierisico’s voorkomen.

Spoelen van geoogste bloembollen

Bij het grondvrij maken van bloembollen zijn er milieurisico’s omdat er residuen in het naspoelwater aanwezig zijn. De maatregelen zijn gericht op het opvangen en zuiveren van het spoelwater.

Naoogstbehandeling fruit

Na de oogst kan fruit worden behandeld om bijvoorbeeld vruchtrot, schimmels en bewaarziekten tegen te gaan (zogenaamde naoogstbehandeling). Door de restvloeistoffen op te vangen wordt afspoeling van residuen bij het afvoeren van de vloeistoffen en het laden voor transport voorkomen.

 

Sorteren van geoogst fruit

In de fruitteelt worden geoogste producten met zogenaamde waterdumpers gesorteerd. Het water dat uit de sorteermachines vrijkomt wordt nog vaak geloosd of op de percelen verspreid. Dit afvalwater kan verontreinigd zijn met hoge concentraties aan gewasbeschermingsmiddelen die zijn gebruikt in de teelt. Om deze lozingen te voorkomen zou er gebruik gemaakt moeten worden van een gesloten systeem, waarvoor een zuiveringsinstallatie nodig is die het water voldoende zuivert zodat het oneindig hergebruikt kan worden in het sorteerproces.

Verplicht onderdelen en extra voorzieningen

Verplichte onderdelen:

Als een bepaalde activiteit voorkomt op een erf dan moeten daarvoor maatregelen uitgevoerd te worden. Bijvoorbeeld bij aanwezigheid van getrokken of zelfrijdende spuitmachines op het bedrijf is de aanwezigheid/aanleg van een daartoe uitgeruste wasplaats verplicht voor het MSE-certificaat.

Extra voorzieningen:

Bovenop de minimale randvoorwaarden kunnen nog extra voorzieningen worden toegepast die een positief effect hebben op de criteria. Met deze extra voorzieningen kunnen punten worden verdiend. (Deelnemers moeten een bepaald aantal punten behalen).